...

Tin mới nhất

  • Visa hỗ trợ xây dựng hạ tầng thanh toán không dùng tiền mặt

    Bà Đặng Tuyết Dung, Giám đốc Visa tại Việt Nam và Lào chia sẻ những nỗ lực của Visa trong việc hỗ trợ Việt Nam hiện thực hóa hạn chế sử dụng tiền mặt trong thanh toán, đặc biệt trong lĩnh vực cho vay tiêu dùng tại buổi tọa đàm “Phát triển Tín dụng tiêu dùng - Giải pháp đẩy lùi tín dụng đen” do Báo Đầu tư vừa tổ chức tại Hà Nội.
  • Dự báo giá vàng tuần tới: Lạc quan cao độ

    Đa cố chuyên gia và nhà đầu tư tham gia khảo sát trực tuyến hàng tuần của Kitco News về triển vọng giá vàng đều tin tưởng vàng sẽ tăng giá vào tuần tới.
  • Giá vàng hôm nay 16/3: Rời mốc 1.300 USD/ounce sau 1 tuần nóng bỏng

    Giá vàng đã giảm nhẹ, rời mốc 1.300 USD/ounce sau khi Anh trì hoãn rời bỏ khối liên minh châu Âu.
  • 10 sự khôn ngoan về tiền bạc tôi nhận ra khi bước sang tuổi 40

    InfoMoneyBlogger người Anh chia sẻ đến tuổi 40 anh nhận ra lương cao hơn không có nghĩa là việc bền hơn, nên phải chừa đường lui cho mình.

    Marc, một blogger nổi tiếng, chủ của nhiều trang web, đã chia sẻ những đúc rút bản thân về tiền bạc khi gần bước sang tuổi 40, trên Business Insider:

     Marc nhận ra nhiều bài học về tài chính khi bước sang tuổi 40. Ảnh: BI.
    Marc nhận ra nhiều bài học về tài chính khi bước sang tuổi 40. Ảnh: BI.

    Khi sinh nhật lần thứ 40 của tôi đang đến, tôi nghĩ về cuộc sống của mình và những trải nghiệm tiền bạc đã qua. Tuổi 20 của tôi không hiệu quả từ góc độ tài chính. Tôi đã có bốn công việc khác nhau, nhưng lương thấp. Việc này khiến tôi không thỏa mãn. 28 tuổi, tôi bắt đầu làm thêm bên ngoài với công việc thiết kế web và viết blog. Bước sang tuổi 30, tôi rời bỏ việc đang làm để theo đuổi viết lách toàn thời gian. May mắn là tôi đã có thể làm việc ở nhà trong 10 năm qua.

    Tuổi 30 của tôi đạt năng suất hơn nhiều. Tôi đã tự xây dựng web, blog... của riêng mình. Ba trong số các trang web/blog được bán với giá hơn 200.000 đôla mỗi trang. Dù bắt đầu chậm, mọi thứ dần dần được cải thiện. Vợ tôi cũng đã có thể nghỉ việc 6 năm trước để toàn tâm chăm sóc cho con gái mới ra đời.

    40 năm, không phải quãng thời gian quá dài nhưng tôi đã học và rút ra được nhiều bài học về tài chính:

    1. Tiền không phải là tất cả

    Tiền không phải là thứ quan trọng nhất trong cuộc sống. Tất cả chúng ta đều có những ưu tiên khác nhau. Đối với nhiều gia đình, sức khỏe, bạn bè và đức tin đều có thứ hạng cao hơn tiền bạc. Khi bạn dành toàn bộ thời gian để làm việc, bạn dễ bị phân tâm và đánh mất những ưu tiên đó. Hãy lùi lại một bước và suy nghĩ về những gì thực sự quan trọng nhất.

    2. Cần phải bắt đầu tiết kiệm sớm

    Hầu hết mọi người không nghĩ về việc tiết kiệm tiền khi họ còn trẻ, nhưng đó thực sự là thời điểm tốt nhất. Tiết kiệm từ sớm đồng nghĩa với việc bạn sẽ có nhiều năm tích lũy, số tiền sẽ dần tăng lên. Không chỉ vậy, đó còn là cách giúp bạn phát triển những thói quen tốt có thể tồn tại suốt đời. Tôi đã tiết kiệm được một chút khi còn trẻ, nhưng tôi ước mình đã có thể tiết kiệm được nhiều hơn.

    3. Không hùa theo đám đông

    Đừng bị ảnh hưởng bởi cách tiêu tiền từ bạn bè, gia đình hoặc hàng xóm. Bạn không thể chắc chắn họ tiêu dùng thông minh hay lúc nào cũng đầu tư đúng chỗ. Có thể họ cũng đang hối hận về cách họ đang đầu tư hoặc tiêu tiền quá phung phí.

    4. Biết và làm là hai việc khác nhau

    Khi tôi ở độ tuổi 20, có một người đồng nghiệp thường xuyên kể với tôi về những quyết định tài chính tồi tệ mà cô ấy và chồng đã đưa ra. Chồng cô là một cố vấn tài chính. Anh ấy đã làm trong ngành này nhiều năm và có nhiều kiến thức. Nhưng những gì diễn ra trong thực tế không giống họ nghĩ. Đôi khi khoảng cách từ biết và làm, là quá xa nhau.

    5. Quản lý tiền kém thì có nhiều tiền hơn không giải quyết được vấn đề

    Rất nhiều người nghĩ rằng nếu họ có nhiều tiền hơn thì những khó khăn về tài chính sẽ biến mất. Nhưng thực ra vấn đề nằm ở cách quản lý tiền, tiền ít hay nhiều mà không biết dùng có kế hoạch đều sẽ bị tiêu phí phạm. Hãy tập trung vào việc quản lý số tiền bạn có, khi bạn có nhiều tiền hơn, bạn sẽ biết cách chi tiêu thế nào cho đúng.

    6. Nhiều tiền hơn không có nghĩa là ít căng thẳng hơn

    Tiền chắc chắn có thể giúp cho cuộc sống của bạn dễ dàng hơn bằng nhiều cách, nhưng căng thẳng về tài chính sẽ không hoàn toàn biến mất khi bạn có nhiều tiền hơn. Tôi đã may mắn khi thấy tiền của mình tăng lên đáng kể ở độ tuổi 30, nhưng cuộc sống của tôi không giảm căng thẳng so với trước.

    7. Lương cao hơn không có nghĩa việc bền hơn

    Khi tôi 29 tuổi, năm 2008, ông chủ của tôi đã sa thải khoảng 25% nhân viên, trong đó nhiều người đã làm việc rất lâu và được trả lương cao. Các sếp nghĩ rằng loại bỏ những người này tiết kiệm cho công ty nhiều tiền hơn, thay thế bằng những người mới tràn đầy năng lượng và nhu cầu lương thấp hơn. Tôi đã không mất việc, nhưng điều đó thúc đẩy tôi xây dựng doanh nghiệp của mình nhanh hơn.

    8. Tận hưởng số tiền kiếm được

    Bạn không cần phải tiết kiệm 24/7, tiền bạn kiếm được hãy tận hưởng nó. Tất cả những gì chúng ta cần là sự cân bằng. Đừng cảm thấy tội lỗi về việc chi tiêu cho những thứ quan trọng, khi bạn hoàn toàn có đủ khả năng chi trả.

    9. Không phải các chuyên gia tài chính đều biết những gì họ đang nói

    Đừng làm theo lời khuyên của ai đó đơn giản vì họ làm việc trong ngành tài chính. Chắc chắn có nhiều chuyên gia thực sự ngoài kia, những người đã trực tiếp trải nghiệm thực tế.

    Năm ngoái, tôi có một khoản đầu tư và cần nhờ tư vấn của một chuyên gia. Anh ấy thực sự không biết về đối thủ cạnh tranh, mà chỉ quen với việc cung cấp những thông tin theo dạng một chiều.

    10. Đừng lãng phí cuộc sống để chạy theo tiền bạc

    Tôi không thể nghĩ rằng gần 40 năm cuộc đời mình lại trôi nhanh đến vậy. Tiền là một phần quan trọng của cuộc sống, nhưng theo đuổi tiền vì mục đích có tiền không nên là trọng tâm chính.

    Dù bạn có kiếm được bao nhiêu tiền, bạn sẽ không bao giờ có nhiều hơn 24 giờ mỗi ngày. Hãy sử dụng thời gian của mình hợp lý, đừng lúc nào cũng chỉ chăm chăm vào mục đích kiếm tiền, hãy cho mình những thú vui riêng.

    Mộc Miên

    Ngân hàng nỗ lực làm sạch bảng cân đối kế toán

    InfoMoneyNợ xấu của một số ngân hàng có dấu hiệu tăng lên vào cuối năm qua do các khoản nợ bán cho VAMC quay trở về. Hiện tại, các nhà băng đang nỗ lực làm “sạch” bảng cân đối kế toán bằng cách tăng dự phòng rủi ro.

    Sacombank đã coi việc bán tài sản đảm bảo thu hồi nợ xấu trong thời gian qua là nhiệm vụ trọng tâm. Theo ông Dương Công Minh, Chủ tịch HĐQT Sacmbank, xử lý nợ xấu luôn là vấn đề trọng tâm của Ngân hàng. Sacombank đã mạnh tay tăng chi phí dự phòng rủi ro thêm gần 2 lần lên 1.592 tỷ đồng. Tổng số nợ xấu nội bảng của Ngân hàng đến cuối năm 2018 đã giảm gần một nửa so với hồi đầu năm, xuống còn 5.427 tỷ đồng. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay khách hàng giảm mạnh từ 4,67% xuống còn 2,11%.

    Dù vậy, nợ xấu của Sacombank vẫn ở mức cao. Tình trạng này cũng xảy ra tại một số nhà băng khác khi nợ xấu có dấu hiệu tăng vào cuối năm 2018. Cụ thể, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay khách hàng của OCB tăng từ 1,79% lên mức 2,28% tính đến cuối năm ngoái. Trong đó, có một phần nợ xấu do Ngân hàng đã mua lại từ VAMC sau thời gian bán 5 năm chưa xử lý được. Tại thời điểm cuối năm 2018, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay thị trường 1 của VietinBank tăng lên mức 1,56%, thay vì 1,13% vào cuối năm 2017.

    Vì vậy, trước mắt, các nhà băng cần phải tăng dự phòng rủi ro. OCB đã phải tăng chi phí dự phòng rủi ro hơn 10 lần so với cùng kỳ lên mức 397 tỷ đồng trong quý IV/2018. Lũy kế cả năm qua, chi phí dự phòng rủi ro tăng 3,7 lần lên 945 tỷ đồng.

    Dự phòng trái phiếu VAMC của Sacombank tính đến cuối năm 2018 đạt 2.570 tỷ đồng, tăng 54% so với ngày 30/6/2017. Dự phòng rủi ro cho vay khách hàng đạt 3.523 tỷ đồng, tăng 45% so với ngày 30/6/2017. 

    Trong khi đó, Vietcombank và ACB tiếp tục đứng đầu hệ thống xét về năng lực xử lý nợ xấu trong năm qua, với tỷ lệ trích lập dự phòng cao tới 150 - 160% so với số nợ xấu. Với mức trích lập này, trong trường hợp xấu nhất là 100% nợ xấu không thu hồi được, 2 ngân hàng này vẫn còn lại phần 50 - 60% để hoàn nhập dự phòng.

    MB, TPBank và VietinBank là những cái tên xếp hạng cao về năng lực xử lý nợ xấu.
    MB, TPBank và VietinBank là những cái tên xếp hạng cao về năng lực xử lý nợ xấu.

    MB, TPBank và Vietinbank cũng là những cái tên xếp hạng cao về năng lực xử lý nợ xấu, mức bao nợ xấu quanh 100% với số dự phòng đã trích vừa bằng mức tổn thất nếu toàn bộ nợ xấu không thể thu hồi. Techcombank, BIDV, HDBank thể hiện khả năng xử lý nợ xấu đáng kể với tỷ lệ dự phòng bao nợ xấu xấp xỉ 70 - 90%.

    Việc trích lập dự phòng rủi ro, hay cụ thể hơn là tình hình xử lý nợ xấu và kiểm soát chất lượng tín dụng đã có tác động rất lớn tới kết quả lợi nhuận của các ngân hàng. Nhiều nhà băng phải dùng đến hơn một nửa lợi nhuận cho chi phí dự phòng rủi ro trong năm qua.

    Chẳng hạn, BIDV là ngân hàng có lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cao nhất trong năm vừa qua, đạt tới hơn 28.300 tỷ đồng, cao hơn cả Vietcombank (25.679 tỷ đồng). Tuy nhiên, do Ngân hàng phải trích chi phí dự phòng rủi ro lớn nhất trong hệ thống, lên tới hơn 18.800 tỷ đồng nên đã “ngốn” đến 2/3 lợi nhuận thu về trong năm 2018. Theo đó, lợi nhuận trước thuế sau dự phòng của BIDV chỉ còn hơn 9.400 tỷ đồng, thua xa Vietcombank 18.300 tỷ đồng, khi Vietcombank chỉ phải trích hơn 7.300 tỷ đồng cho chi phí dự phòng.

    Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Lê Minh Hưng cho biết, mục tiêu của ngành ngân hàng năm 2019 là đẩy mạnh xử lý nợ xấu theo cơ chế thị trường, kiểm soát nợ xấu mới phát sinh và nợ tiềm ẩn trở thành nợ xấu, phấn đấu đưa tỷ lệ nợ xấu nội bảng xuống dưới 2%; tỷ lệ nợ xấu và các khoản tiềm ẩn trở thành nợ xấu dưới 5%; tăng cường công tác thanh tra, giám sát, kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ hoạt động của hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD), hỗ trợ công tác cơ cấu lại các TCTD gắn với xử lý nợ xấu... Đây là hướng mới của ngành trong việc ngăn chặn xử lý nợ xấu trong giai đoạn tiếp theo 2019 - 2020...

    Việc thực hiện Nghị quyết 42/2017/QH14 của Quốc hội về thí điểm xử lý nợ xấu đến nay đã đi được hơn 1/3 chặng đường. Kết quả đạt được là khá rõ nét, nhưng theo các chuyên gia tài chính và những người thực hiện xử lý nợ trực tiếp, còn một số vướng mắc cần được tháo gỡ để Nghị quyết phát huy hiệu quả cao hơn; qua đó đảm bảo đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả xử lý nợ xấu.

     

    Theo NHNN, năm 2018, toàn hệ thống các tổ chức tín dụng đã xử lý được 149,22 nghìn tỷ đồng nợ xấu. Tỷ lệ nợ xấu nội bảng của hệ thống tổ chức tín dụng là 1,89%, giảm so với mức 2,46% cuối năm 2016 và mức 1,99% cuối năm 2017. Đây là mức thấp nhất kể từ năm 2012 đến nay và đã nằm sâu dưới ngưỡng 2% - ngưỡng mục tiêu trong Nghị quyết số 01 vừa ban hành đầu năm nay.

     

    Vân Linh (Đầu tư chứng khoán)

    Cùng Agribank “Gửi niềm tin, nhận tài lộc”

    InfoMoneyAgribank hiện đang triển khai chương trình khuyến mại “Gửi niềm tin, nhận tài lộc” dành cho chủ thẻ Agribank với tổng giá trị khuyến mại lên tới 530 triệu đồng.
    Chương trình đem đến cho khách hàng nhiều trải nghiệm dịch vụ ngân hàng tự động hiện đại
    Chương trình đem đến cho khách hàng nhiều trải nghiệm dịch vụ ngân hàng tự động hiện đại

    Theo đó, từ ngày 15/3 - 15/5/2019, khách hàng là chủ thẻ ghi nợ Agribank khi mở tài khoản Tiền gửi trực tuyến tại máy ATM đa chức năng (CDM) của Agribank với kỳ hạn từ 3 tháng và đăng ký dịch vụ Agribank E-Mobile Banking sẽ nhận được hàng nghìn phần quà hấp dẫn.

    Mỗi khách hàng được nhận tối đa 1 lần ưu đãi/1 giao dịch mở tài khoản và thanh toán trực tuyến thành công/1 thẻ cho giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên. Phần quà là 1 eGift - mã thẻ Internet 3G Vinaphone 600MB/tháng trong suốt 6 tháng trị giá 100.000 đồng.

    Bên cạnh đó còn có những phần quà giá trị khác dành cho khách hàng có tổng số dư tài khoản Tiền gửi trực tuyến tại máy CDM cao nhất với 1 giải Nhất trị giá 20 triệu đồng, 2 giải Nhì, mỗi giải trị giá 15 triệu đồng, 3 giải Ba, mỗi giải trị giá 10 triệu đồng và 40 giải Khuyến khích, mỗi giải trị giá 5 triệu đồng.

    Các tiện ích vượt trội của Hệ thống máy CDM:
    - Gửi tiền và mở tài khoản Tiền gửi trực tuyến nhanh chóng mà không phải đến quầy giao dịch lấy số và xếp hàng chờ tới lượt hỗ trợ.
    - Hệ thống máy CDM hiện đại, tự động phân loại các mệnh giá tiền giúp khách hàng có thể nạp tiền đơn giản, an toàn và tiện lợi.
    - Đặc biệt, tại máy CDM, khách hàng có thể mở tài khoản Tiền gửi trực tuyến với kỳ hạn gửi tiền và phương thức gia hạn linh hoạt.
    - Giao dịch chuyển khoản nhanh chóng trong hệ thống Agribank và gần 40 ngân hàng khác.
    M.H

    Luật sư Trần Minh Hải, Giám đốc Công ty Luật BASICO: Thế nào là 'tín dụng đen"?

    InfoMoneyLuật sư Trần Minh Hải, Giám đốc Công ty Luật BASICO cho rằng, cần định nghĩa rõ tín dụng đen là gì?

    Theo ông Hải, hệ thống pháp luật hình sự liên quan đến tín dụng đen đang chống nhầm mục tiêu. Cần một định nghĩa rõ ràng về tín dụng đen.

    Luật sư Trần Minh Hải
    Luật sư Trần Minh Hải, Giám đốc Công ty Luật BASICO

    “Tín dụng đen là hoạt động cho vay mà người cho vay có yếu tố lừa dối, ép buộc người đi vay hoặc có dấu hiệu xâm phạm tính mạng, sức khỏe, chiếm đoạt tài sản của người đi vay”, ông Hải giải thích và cho biết, hệ thống pháp luật hình sự đang có sự phòng chống nhầm đối với tín dụng đen.

    Theo ông Hải, để nâng tầm phòng chống tín dụng đen lên mức hình sự, chúng ta có điều luật đặc trưng là “Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” - Điều 201, Bộ luật Hình sự.

    “1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm”.

    Quy định trên hướng tới việc xử lý nghiêm khắc các hoạt động cho vay mà lãi suất cao gấp 5 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân sự. Mức lãi suất chạm ngưỡng hình sự là từ 100%/năm, bởi mức lãi suất cao nhất theo Bộ luật Dân sự là 20%/năm.

    Thực tế, có những trường hợp vay vốn mà người vay sẵn sàng chấp nhận mức lãi suất vượt ngưỡng hình sự vì nhu cầu vay vốn cấp thiết và vì lợi ích thiết thực của chính họ. Chẳng hạn, đến hạn trả 100 triệu đồng để chuộc lại tài sản có giá 2 tỷ đồng, thì người vay sẵn sàng chấp nhận khoản vay với lãi suất vài trăm % một năm để chuộc lại tài sản rất giá trị.

    Vậy nên, miễn là người vay và người đi vay đồng thuận, lãi suất cao đến đâu pháp luật hình sự cũng không nên can thiệp. Không thể lý luận cần xử lý hình sự cho vay nặng lãi để tránh bóc lột. Điều này không phù hợp với thị trường.

    Ngay giới ngân hàng hiện nay, các mức lãi suất lên đến 70-80%/năm vẫn áp dụng khi khách hàng vay vốn có yếu tố không rõ ràng về nguồn thu..., miễn là giới ngân hàng vẫn thấy có thể cho vay với mức lãi suất phù hợp rủi ro.

    "Theo tôi, Bộ luật Hình sự đã nhầm lẫn trong đấu tranh phòng chống tín dụng đen. Không có một điều luật nào đặc trưng về tín dụng đen, chống thẳng vào bản chất nguy hiểm của loại hình cho vay gây mất an toàn xã hội. Ngược lại, quy định hiện hữu tại Điều 201 khiến cho mọi tổ chức cho vay hợp pháp chùn bước, không dám giải phóng nguồn vốn tín dụng cho những khoản vay lãi suất cao từ 100%/năm. Kết cục dẫn đến thực tế, tín dụng đen có sân chơi độc quyền bởi giới cho vay bất tuân pháp luật sẵn sàng vượt qua giới hạn của điều luật nói trên. Người đi vay không hề được bảo vệ hữu hiệu trong trường hợp này bởi hệ thống pháp luật", ông Hải nói.

    Theo ông Hải, chống nhầm tín dụng đen sẽ vô tình co hẹp hoạt động của tín dụng tiêu dùng.

    Các quy định hiện nay tại Thông tư số 39/NHNN về hoạt động cho vay nói chung của tổ chức tín dụng và Thông tư số 43/NHNN về cho vay tiêu dùng của công ty tài chính đều đang đặt ra những cản trở rõ ràng về đáp ứng nhu cầu cho vay.

    Theo các văn bản này, giới tổ chức tín dụng chỉ được giới hạn cho vay tiêu dùng với các nhu cầu được các Thông tư cho phép. Vậy là rất nhiều các mục đích vay vốn tiêu dùng thực tế khó có thể đáp ứng. Chẳng hạn, một người vay tiền cá nhân từ người khác để mua một chiếc xe máy, nay có nhu cầu vay để trả nợ nốt một phần tiền còn lại của khoản nợ đến hạn. Điều chắc chắn, giới tài chính ngân hàng không thể cho vay, bởi nhu cầu này không nằm trong sự cho phép của Thông tư số 39, Thông tư số 43.

    Kỳ Thành

    TS. Cấn Văn Lực: Tín dụng tiêu dùng còn đối mặt với nhiều thách thức

    InfoMoneyTheo TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, kênh tín dụng tiêu dùng giảm bớt tín dụng đen, góp phần làm thị trường tài chính phong phú hơn. Tuy nhiên, TS. Cấn Văn Lực cho rằng, tín dụng tiêu dùng tại Việt Nam cũng đối mặt với nhiều thách thức.
    .
    TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV

    Tại Tọa đàm "Phát triển tín dụng tiêu dùng - Giải pháp đẩy lùi tín dụng đen" do Báo Đầu tư tổ chức sáng này (15/3), TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV nhận định, thị trường tài chính Việt Nam phát triển khá nhanh, nhất là trong khoảng 20 năm vừa qua. Độ sâu tài chính được thể hiện qua quy mô của tín dụng được cung ứng bởi hệ thống các tổ chức tín dụng đã lên đến 7,2 triệu tỷ đồng, tương đương 131% GDP tính đến cuối năm 2018.

    Trong lĩnh vực tín dụng, cho vay tiêu dùng chính thức được hình thành tại Việt Nam từ năm 1995, nhưng phát triển mạnh trong khoảng gần 10 năm trở lại đây; qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế (gồm cả việc thúc đẩy tiêu dùng và sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ), tăng khả năng tiếp cận tín dụng, giảm bớt tệ nạn tín dụng đen, hạn chế thanh toán dùng tiền mặt… Bên cạnh đó, vẫn còn một số tồn tại, vướng mắc cần tháo gỡ.

    Tài chính tiêu dùng nên được hiểu là một phần của tín dụng tiêu dùng. Theo đó, thị trường tài chính tiêu dùng tại Việt Nam chính thức bắt đầu kể từ cuối những năm 1990, khi lĩnh vực cho vay này được các ngân hàng thương mại thực hiện như một phần của các sản phẩm ngân hàng bán lẻ. Tuy nhiên, thị trường chỉ thực sự phát triển nhanh từ năm 2007 đến nay với sự tham gia của các công ty tài chính tiêu dùng.

    Kênh tín dụng tiêu dùng giảm bớt tín dụng đen, góp phần làm thị trường tài chính phong phú hơn. Tuy nhiên, theo ông Cấn Văn Lực, tín dụng tiêu dùng tại Việt Nam cũng đối mặt với nhiều thách thức.

    Thứ nhất, quy mô của tín dụng tiêu dùng tại Việt Nam vẫn còn nhỏ. Như đã nêu trên, tỷ trọng cho vay tiêu dùng hiện nay tại Việt Nam chiếm 19,4% tổng dư nợ nền kinh tế năm 2018, khoảng 1,4 triệu tỷ đồng.

    Thứ hai, quan niệm lệch lạc khi cho rằng tín dụng tiêu dùng là tín dụng đen là không công bằng.

    Thứ ba, kiến thức về tài chính-tín dụng của người dân và doanh nghiệp nhỏ Việt Nam còn hạn chế.

    Thứ tư, đà tăng trưởng cũng như hiệu quả kinh doanh của những công ty tài chính này sẽ có khó có thể giữ được mức như hiện tại.

    Thứ sáu, các công ty tài chính cần quan tâm, tăng cường quản lý rủi ro, đào tạo cán bộ.

    Từ thực trạng và thách thức trên, TS. Cấn Văn Lực đưa ra một số gợi ý:

    Thứ nhất, Chính phủ chỉ đạo sớm hoàn thiện Chiến lược quốc gia về phát triển tài chính toàn diện, nhằm đồng bộ hóa chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và giải pháp tăng khả năng tiếp cận tài chính của người dân và doanh nghiệp.

    Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý trong việc quản lý, giám sát các công ty tài chính. Ngoài ra, Chính phủ chỉ đạo sớm hoàn thiện hành lang pháp lý (có thể dạng thí điểm - sandbox) đối với các sản phẩm tài chính gắn với công nghệ như Fintech, cho vay ngang hàng…

    Thứ ba, tạo điều kiện cho các công ty tài chính mới và nhỏ có thể phát triển, nhằm tăng tính cạnh tranh, hạn chế sức mạnh độc tôn của một số ít công ty tài chính lớn hiện nay. 

    Thứ tư, tăng cường giáo dục tài chính cho người tiêu dùng, đặc biệt là về các sản phẩm tài chính tiêu dùng, kỹ năng quản lý tài chính cá nhân. 

    Thứ năm, các công ty tài chính cần thực hiện tốt hơn việc minh bạch thông tin cho khách hàng. Những vấn đề như lãi suất, phí, cách tính, thời hạn, phương thức đòi nợ, mức phạt khi trả nợ muộn hay thanh toán trước hạn …

    Thứ sáu, để đảm bảo hiệu quả kinh doanh và phát triển bền vững; các công ty tài chính cần quan tâm, tăng cường quản lý rủi ro, đào tạo cán bộ. 

    Thứ bảy, cơ quan quản lý nhà nước cần khẩn trương hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia. 

    Cuối cùng, người tiêu dùng cũng cần có hành động để bảo vệ quyền lợi của chính mình cũng như của các công ty tài chính.

    Kỳ Thành

    Ông Nguyễn Tú Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ: Tín dụng tiêu dùng mạnh sẽ giảm dư địa của tín dụng đen

    InfoMoneyÔng Nguyễn Tú Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước đánh giá, tín dụng tiêu dùng tăng nhanh do tầng lớp trung lưu tăng nhanh. Trong trung hạn, tín dụng tiêu dùng có tiềm năng tăng trưởng cao nhờ thu nhập tăng lên.

    Các nhà cung cấp dịch vụ phát triển nhanh khiến nguồn cung, độ bao phổ nhanh, góp phần giảm bớt tín dụng đen. Không có tín dụng tiêu dùng của các công ty tài chính hiện nay, không biết tín dụng đen còn hoành hành như thế nào, ông Tú Anh nhận xét.

    Ông Nguyễn Tú Anh
    Ông Nguyễn Tú Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước

    Tín dụng tiêu dùng mang lại cơ hội cho người dân cơ hội được tiêu dùng các hàng hóa, dịch vụ trước và trả tiền sau, giúp tối đa hóa việc sử dụng dòng tiền/thu nhập của mình theo thời gian.

    Tín dụng tiêu dùng không chỉ là tiêu sản, mà còn là tài sản giúp mang lại cơ hội kinh doanh, sản xuất hàng hóa cho người dân và hộ gia đình.

    Tín dụng tiêu dùng cho mục tiêu mua và sửa chữa, mở rộng nhà ở cũng là để tăng tài sản cố định cho các hộ sản xuất kinh doanh qua đó giúp phát triển khu vực kinh tế quan trọng này.

    Hiện nay, các khoản vay để mua nhà và sửa chữa nhà ở chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tín dụng tiêu dùng (khoảng 50% tổng dư nợ tín dụng tiêu dùng), sau đó đến các khoản vay mua đồ gia dụng, hàng hóa lâu bền, phương tiện đi lại như ô tô, xe máy (khoảng 15-20%).

    Điều này cho thấy tín dụng tiêu dùng có vai trò rất lớn trong việc hỗ trợ mua sắm các tài sản lưỡng dụng của hộ gia đình, cá thể tự doanh.

    Bên cạnh đó, tín dụng tiêu dùng ít rủi ro lây lan hơn tín dụng doanh nghiệp. Do các hoạt động sản xuất kinh doanh luôn có các giao dịch với nhiều đối tác khác nhau, rủi ro một món cho vay doanh nghiệp có thể dẫn tới rủi ro của các khoản cho vay ở các doanh nghiệp khác.

    Ngược lại với tín dụng tiêu dùng thường ít có tính liên kết, khoản vay thường nhỏ do đó rủi ro của một món vay tiêu dùng thường chỉ khu trú trong rủi ro của món vay đó mà thôi mà không ảnh hưởng nhiều đến rủi ro của các khoản vay tiêu dùng của người khác.

    Nhờ đó, phát triển tín dụng tiêu dùng giúp các tổ chức tín dụng đa dạng hoá được rủi ro, giảm thiểu được các nguy cơ lây lan rủi ro. Đây là một lợi thế.

    Tuy nhiên, cũng có những rủi ro. Thứ nhất, rủi ro vĩ mô, hệ thống như lãi suất tăng, cú sốc về thu nhập hay cú sốc về của cải. Những rủi ro này thường ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chi trả lãi và gốc của người đi vay. Lãi suất cho vay tiêu dùng thường là lãi suất cao và thả nổi.

    Tiếp đến là rủi ro vay mượn quá mức. Rủi ro này chủ yếu do người đi vay tiêu dùng ít có các kiến thức về đánh giá và phòng ngừa rủi ro hơn các doanh nghiệp. Do đó, họ thường đánh giá quá cao khả năng trả nợ của mình và đánh giá quá thấp các rủi ro đối với dòng tiền trong tương lai của mình.

    Rủi ro tiếp theo là rủi ro bong bóng. Kinh tế tăng trưởng tốt, khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng tiêu dùng cho việc mua sắm nhà, nâng cấp nhà ở tăng lên. Điều này làm cho giá nhà đất tăng lên. Điều này kích thích người dân vay tiêu dùng để đầu cơ nhà, đất bằng cách vay tiêu dùng để xây nhà để ở sau đó bán đi để mua nhà khác. Nếu điều này xảy ra trên quy mô lớn sẽ làm bong bóng nhà đất tăng lên. Nhưng vấn đề này chưa phải quá là quan tâm.

    Tỷ trọng tín dụng tiêu dùng đã cao hơn 25% GDP, do đó các rủi ro vĩ mô, rủi ro hệ thống có thể gây ra những tổn thất lớn cho nền kinh tế và bản thân hệ thống các tín dụng tiêu dùng. Do đó, cần phải có một hệ thống cảnh báo, đánh giá, kiểm soát chặt chẽ hơn đối với sự phát triển của tín dụng tiêu dùng để đảm bảo ngăn ngừa các rủi có thể xảy ra. 

    Ngoài ra, rủi ro bong bóng đang tăng lên khi nhu cầu tín dụng tiêu dùng cho việc mua, xây nhà để ở tăng lên và giá nhà đất đang tăng có thể khuyến khích người dân tham gia thị trường đầu cơ bất động sản.

    Bên cạnh đó, cạnh tranh trong lĩnh vực cung cấp tín dụng tiêu dùng đang ngày càng khốc liệt, nguy cơ rủi ro đạo đức, rủi ro hoạt động trong hoạt động cung cấp tín dụng tiêu dùng ngày càng lớn.

    Cuối cùng, cùng với sự phát triển của Fintech, các hình thức cung cấp tín dụng tiêu dùng mới xuất hiện ngày càng nhiều, các sản phẩm tín dụng tiêu dùng ngày càng đa dạng. Hành lang pháp lý, các quy định quản lý đôi khi không theo kịp thực tiễn. Có những sản phẩm, những quy trình cung cấp sản phẩm chưa có được hành lang pháp lý rõ ràng. Các bên tham gia vào các hoạt động cung cấp và sử dụng các dịch vụ mới này phải đối diện với rủi ro không được hệ thống pháp luật bảo hộ.

    Ông Tú Anh khẳng định, tín dụng tiêu dùng vẫn còn dư địa lớn, là động lực giảm bớt việc người dân tiếp cận vốn qua tín dụng đen, đẩy lùi tín dụng đen dù tín dụng đen sẽ luôn luôn tồn tại.

    Kỳ Thành

    TS. Nguyễn Đình Cung: Thị trường thiếu các khoản vay nhỏ cho hộ gia đình, cá nhân

    InfoMoneyTS. Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, hiện nay đang thiếu hụt nguồn cung đối với các khoản vay có giá trị nhỏ (50 triệu đồng), khiến các hộ gia đình, cá nhân tiếp cận tín dụng tiêu dùng chính thức còn hạn chế.
    TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương
    TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương

    Theo TS Nguyễn Đình Cung, hộ gia đình là thành phần rất quan trọng trong nền kinh tế bởi vừa là bên cung cấp vừa là bên sử dụng vốn, cụ thể, vay trực tiếp và gián tiếp qua các tổ chức trung gian.Trong khi đó, thị trường vốn chính thức chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu của thị trường và các hộ gia đình còn gặp nhiều khó khăn khi tiếp cận các khoản vay nhỏ.

    Cụ thể, cơ cấu dư nợ hiện như sau: Cho vay mua và sửa chữa nhà ở chiếm tỷ trọng rất lớn (50%); cho vay mua hàng hóa tiêu dùng lâu bền đứng thứ hai, chiếm 24%; cho vay mua phương tiện như ô tô, xe máy chiếm 15%; cho vay mua hàng điện tử, công nghệ chiếm tỷ lệ nhỏ 1%; cho vay phục vụ học tập, du lịch, chữa bệnh chiếm khoảng 3%.

    Hầu hết các khoản vay có dư nợ dưới 500 triệu đồng, với kỳ hạn dưới 1 năm chiếm tới 40% và hầu như không có khoản vay trên 5 năm và phương thức cấp tín dụng chủ yếu là cho vay từng lần.

    Các công ty tài chính tín dụng tiêu dùng chủ yếu cho vay dưới hình thức mua hàng trả góp; cho vay qua thẻ tín dụng và thấu chi tài khoản còn chiếm tỷ trọng nhỏ (khoảng 5%), nhưng tốc độ tăng trưởng doanh số sử dụng thẻ và doanh số phát sinh lãi trên thẻ tăng rất nhanh qua các năm. 

    Trong năm 2015, doanh số sử dụng thẻ tín dụng cũng như doanh số phát sinh lãi trên thẻ tín dụng đều tăng gấp hơn 3 lần so với năm 2011. Tuy nhiên, nếu như doanh số sử dụng thẻ năm 2012 tăng trưởng tới 61% so với năm 2011, đến năm 2015 tốc độ tăng trưởng so với năm trước chỉ đạt 15%.

    Tương tự như vậy, tốc độ tăng trưởng doanh số phát sinh lãi năm 2012 là 56,7%, đến năm 2015 chỉ đạt 23,8%. Gần như 100% tín dụng được cung cấp qua thẻ tín dụng xuất phát từ các ngân hàng thương mại, tuy nhiên, từ năm 2013, đã bước đầu có hai công ty tài chính tham gia thị trường thẻ tín dụng với thị phần hiện chiếm khoảng 1%.

    Thẻ tín dụng được sử dụng nhiều nhất ở các điểm siêu thị và các điểm bán lẻ khác (chiếm 28,6%) và các điểm bán vé máy bay, du lịch (chiếm 26,3%).

    "Đầu tiên có thể thấy rằng, phạm vi của hoạt động tài chính tiêu dùng là rất rộng. Trong đó tại Việt Nam hiện nay, chúng ta đã triển khai khá đa dạng các hoạt động tài chính tiêu dùng dựa trên các nhóm chủ thể cung cấp dịch vụ. Trong đó, có thể thấy nhóm lớn nhất, cũng là đối tượng chủ yếu được bàn đến trong cuộc hội thảo ngày hôm nay đó là tài chính tiêu dùng được cung cấp bởi các tổ chức tín dụng. Các quy định pháp lý hiện nay đã chỉ rõ: cho vay phục vụ nhu cầu đời sống được cung cấp bởi các tổ chức tín dụng là việc tổ chức tín dụng cho vay đối với khách hàng cá nhân", ông Cung nói.

    Cũng theo ông Cung, đối với công ty tài chính, cho vay tiêu dùng được quy định cụ thể tại Thông tư số 39/2016/NHNN-TT.

    Ngoài các hoạt động cho vay tiêu dùng nói trên, có thể thấy, thị trường tài chính tiêu dùng còn hướng tới cả các nhóm khách hàng yếu thế, những người có thu nhập thấp thông qua việc cung cấp tín dụng ưu đãi của Ngân hàng Chính sách xã hội, các khoản tín dụng vi mô được cung cấp bởi các tổ chức tài chính vi mô, các chương trình dự án tài chính vi mô. 

    Bên cạnh đó, trong một hai năm trở lại đây có thể thấy thị trường tài chính tiêu dùng Việt Nam cũng đã có những xu hướng phát triển rất sát với thị trường thế giới với sự xuất hiện của các mô hình cho vay trực tuyến, các mô hình cho vay ngang hàng được cung cấp bởi các công ty Fintech. Mặc dù vậy, cũng có thể thấy rằng, quy mô của nhóm này vẫn còn rất nhỏ bé. 

    Một điểm nữa, mức độ tiếp cận tín dụng của người dân tại các tổ chức tài chính thức như là tổ chức tín dụng hiện còn hạn chế.

    Theo kết quả nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam năm 2014, tỷ lệ người trưởng thành (từ 15 tuổi trở lên) có ít nhất một khoản vay trong vòng 1 năm trở lại đây là 46,8%, tuy nhiên, tỷ lệ người có khoản vay tại các tổ chức tài chính chính thức chỉ ở mức 18,4%, trong đó thấp nhất là ở nhóm khách hàng trẻ tuổi (từ 15 đến 24 tuổi) chỉ đạt 3,08%. 

    Có khoảng 13,2% người tham gia cuộc khảo sát này cho biết, họ đã từng vay tại các điểm bán hàng thông qua các hợp đồng vay trả góp hoặc thẻ tín dụng, trong đó 1,5% là đang có dư nợ vay tiêu dùng theo hình thức này. 

    Vẫn có 20,9% người tham gia cuộc khảo sát cho biết không thể tiếp cận bất cứ hình thức tín dụng nào khi có các nhu cầu tài chính khẩn cấp. Tỷ lệ này ở nhóm nữ giới là 23,4%, người nghèo là 30,9%, người trẻ tuổi là 24,1%, và đối với nhóm khách hàng ở khu vực nông thôn là 24,4%.

    Kỳ Thành
1 2 3 4 5
close

Top